De podcast ‘Zeewolde Zien’ komt voort uit het rapport met dezelfde titel. Dit rapport was een verkenning in Zeewolde naar belangwekkende gebouwen en plekken, die het bewaren waard zijn. Erfgoed als het ware. Truus Visser is daartoe jaren geleden met André van Holk door Zeewolde gestapt. Van Holk was destijds betrokken bij het Steunpunt voor Archeologie en jonge Monumenten in Flevoland. Van Holk en Visser’s ervaringen en foto’s zijn vervolgens voorzien van achtergrondinformatie. Het uiteindelijke resultaat is aangeboden aan de toenmalige burgemeester van Zeewolde en dient momenteel als bouwsteen voor het te formuleren gemeentelijk erfgoedbeleid.
Binnen de Lokale Omroep Zeewolde kwam het idee om het rapport te gebruiken als materiaal voor een podcast over Zeewolde. Anja van Engen en Truus Visser, LOZ-medewerkers, zijn daar in 2025 mee gestart. De podcast wordt regelmatig op de LOZ tijdens het zondagochtendprogramma van 9 tot 12 uur uitgezonden. Het is een levend project, regelmatig worden nieuwe plekken bezocht, beschreven en becommentarieert.
Voor de aflevering van Zeewolde Zien zitten Anja van Engen en Truus Visser op een bankje aan de Bonshaven, met uitzicht op wat ooit begon als een eenvoudige haven met schapen en beschutting tegen de wind. Rond 1979 was er nog nauwelijks bebouwing, maar dat veranderde snel.
Truus vertelt over de eerste recreatiewoningen van de RCN, gebouwd in de vroege jaren tachtig, voorzien van asbestdaken en later vrolijk gekleurd om die te bedekken. De huisjes waren eenvoudig, maar boden onderdak aan de eerste ‘bobo’s’ van Zeewolde: de schooldirecteur, de dominee, de arts. Zij stonden aan de basis van het sociale leven in het prille dorp, met initiatieven als welzijnsorganisatie De Meermin.
Ook komt het gemis aan samenhang in de huidige ruimtelijke ontwikkeling aan bod. Wat ooit begon met visie en gemeenschap, is volgens Truus in 2025 diffuus en moeilijk te volgen geworden.
Een aflevering over pioniers, kleurige huisjes, maatschappelijke betrokkenheid en het veranderende gezicht van Zeewolde – gezien vanaf de waterkant.
In deze aflevering van Zeewolde Zien staan Anja van Engen en Truus Visser op het Flevoplein. In een muur tegenover de woningen bevindt zich een plaquette die herinnert aan 25 mei 1983, toen het officiële startsein werd gegeven voor de bouw van Zeewolde. Truus noemt de ingemetselde steen dan ook de ‘oersteen’ van het dorp.
Rond het plein verrezen de eerste woningen van Zeewolde. De huizen moesten vanwege de economische crisis eenvoudig en goedkoop worden gebouwd, zodat ook de huren laag konden blijven. Dat beperkte de mogelijkheden van de architect. De woningen werden destijds omschreven als eerlijk, praktisch en passend in het landschap. Toch werd ook toen al verschillend gedacht over de uitstraling.
Het Flevoplein groeide uit tot een belangrijke ontmoetingsplaats. Pinkendag, Koninginnedag en andere activiteiten werden hier gehouden. Er stond een modelwoning, het politiebureau was dichtbij en de eerste bewoners waren sterk op elkaar aangewezen. Winkels waren er nauwelijks en boodschappen werden in de beginperiode zelfs vanuit Nijkerk of over het water aangevoerd.
Inmiddels is het Flevoplein vooral een parkeerplaats bij de supermarkt. De bomen rondom het plein geven de plek een groener en meer besloten karakter. De erfgoedwaarde zit volgens Truus niet zozeer in de schoonheid, maar in het verhaal van de eerste bewoners die hier samen een nieuw dorp opbouwden.
Een aflevering over betaalbaar bouwen, pionieren en een plein dat alles meemaakte – van de eerste woningen tot Pinkendag en Koninginnedag.
In deze aflevering van Zeewolde Zien staan Anja van Engen en Truus Visser bij de Groene Schuur aan de rand van Zeewolde. Het markante gebouw met rood dak en groene gevel kent een lange geschiedenis. Ooit was het een werkkeet van de Rijksdienst, later groeide het uit tot dé plek voor jongeren uit het buitengebied: gebouwd door vrijwilligers, gedragen door de gemeenschap.
Truus vertelt over de oorsprong van het ontwerp, geïnspireerd op de Romneylods, en over het leven in en rond het gebouw vanaf de jaren negentig. Hier kwamen jongeren samen, vonden feesten plaats, en ontstond een plek van saamhorigheid. Maar inmiddels staan er hekken omheen. De stekker is eruit, de jongeren zijn weg, de exploitatie niet meer haalbaar.
Opvallend detail: de Groene Schuur staat in het rapport Zeewolde Zien op nummer 41 van de lijst met belangwekkende gebouwen. Toch dreigt sloop. Een gesprek over erfgoed, vergankelijkheid en de vraag: wat doen we met plekken vol herinneringen?
Luister de podcast >>
In deze aflevering van Zeewolde Zien wandelen Anja van Engen en Truus Visser door het buitengebied van Zeewolde, langs een van de meest bijzondere landschapskunstwerken van Flevoland: de Aardzee van Piet Slegers. Wat ooit een kale akker was, werd in de jaren tachtig bewerkt tot een kunstwerk van taluds, witte lijnen en verstilde vormen. Aardzee is geen beeld, maar een vormgegeven landschap — golvend als een zee die ooit écht op deze plek lag.
Truus vertelt over de ontstaansgeschiedenis, de visie van kunstenaar Piet Slegers, de zandbak in zijn atelier én het praktische graafwerk dat nodig was om de klei te vormen. Onderweg komen verhalen voorbij over restauratie, onderhoud, protest tegen een paarse brug en de “gestolen zee”.
Een aflevering over kijken, voelen en verdwalen in de ruimte. En over de kunst van het stilstaan in een landschap dat lijkt te bewegen.
Luister de podcast >>
In deze aflevering van Zeewolde Zien trotseren Anja van Engen en Truus Visser de harde wind bij de Biezenburcht. Het vijfhoekige gebouw staat op de dijk, met uitzicht over het water, het Harderbroek en de omliggende polders. De vorm is geïnspireerd op het nabijgelegen eiland De Biezen, dat vanuit de lucht eveneens de vorm van een vijfhoek heeft.
De Biezenburcht werd in 1990 gebouwd als uitkijkpunt. Het gebouw was een geschenk van zenderbeheerder Nozema, als compensatie voor de overlast die zendmasten in de omgeving hadden veroorzaakt. De zendmasten zijn inmiddels verdwenen, maar de Biezenburcht staat nog altijd als een klein kasteel op de dijk. In de binnenruimte was enige tijd een kleine horecagelegenheid gevestigd.
De architecten Ton Alberts en Max van Huut lieten zich leiden door organische architectuur: een manier van bouwen waarbij vormen uit de natuur als inspiratie dienen. De vijfhoek keert daardoor op verschillende manieren terug in het ontwerp.
Vlak bij de Biezenburcht ligt het kunstwerk Sluitsteen van steenhouwer Brit Nelemans, met een tekst van schrijfster Marga Minco. De zwarte stenen markeren de plek waar de Zeewolderdijk in 1967 aansloot op de Knardijk. Daarmee vertelt de locatie ook het verhaal van de aanleg en drooglegging van Oostelijk en Zuidelijk Flevoland.
Hoewel het gebouw volgens Truus wat verwaarloosd oogt, staat het op een bijzondere plek. Het kijkt uit over de vogeltrek, watersport, verkeer, windmolens en het landschap dat hier door mensenhanden ontstond.
Een aflevering over organische architectuur, dijken en een uitkijkpunt dat ondanks weer en wind tevreden over Flevoland lijkt uit te kijken.
In deze aflevering van Zeewolde Zien staan Anja van Engen en Truus Visser stil bij The Lux in Zeewolde. Het gebouw werd ooit neergezet als Arcade, een geschenk van de Rijksdienst, met grote plannen als schouwburg en restaurant. Die ambities bleken lastig waar te maken en het gebouw kreeg in de loop der jaren een andere rol.
Tijdens de wandeling kijken Anja en Truus terug op het ontstaan van The Lux, de verkoop door de gemeente en de discussies over onderhoud, gebruik en kosten. Er komen herinneringen voorbij aan voorstellingen, verbouwingen en de sfeer van de beginjaren, maar ook aan hoe het gebouw zich langzaam een plek wist te verwerven in het dorp.
Wat vertelt The Lux over de start van Zeewolde, over verwachtingen en realiteit, en over hoe een gebouw kan veranderen van rijkscadeau naar dagelijks gebruikte ontmoetingsplek? Een aflevering over architectuur, beleid en beleving, verteld aan de waterkant van het centrum.
Luister de podcast >>
In deze aflevering staan we op het Raadhuisplein, met uitzicht op het gemeentehuis van Zeewolde. Wat ooit ontworpen werd als een plein met statuur, strakke lijnen en zichtlijnen vanaf het water, is door de jaren heen veranderd in een plek vol ‘gezelligheid’. Maar niet iedereen is daar blij mee.
We praten over het oorspronkelijke ontwerp van architect Teun Koolhaas, het imposante gemeentehuis van Wim Quist, en hoe erfgoed soms plaatsmaakt voor kleuterige bankjes en bloembakken. Waarom staat het gemeentehuis op een dijk? Wat blijft er over van de bedoelingen van toen? En hoe maak je eigenlijk een plein dat werkt?
Een aflevering vol historie, visie, kritiek én liefde voor ruimtelijke kwaliteit in het hart van Zeewolde.
Luister de podcast >>
Waarom kijkt het gemeentehuis van Zeewolde uit op het water – en niet op het dorp? In deze aflevering gaan we in gesprek over de architectuur, het ontwerp van architect Wim Quist en de symboliek van het gebouw. Sommigen zien een statig, evenwichtig geheel dat trots uitkijkt over de aanloophaven; anderen vinden dat het letterlijk en figuurlijk met de rug naar de inwoners staat.
We bespreken de geplande verbouwing: een nieuwe ingang, een lichte ontmoetingsruimte, en een “meer toegankelijke” uitstraling. Maar is dat echt nodig? En wat zeggen modewoorden als ‘verblijfskwaliteit’ en ‘inclusief’ eigenlijk nog?
Tussen bewondering en verbazing over architectonische keuzes, raakt het gesprek ook aan bredere vragen: moet een gemeentehuis imponeren, uitnodigen – of vooral gewoon werken?
Luister de podcast >>
In deze aflevering staan we stil bij het iconische bibliotheekgebouw aan de Kerkstraat in Zeewolde, ontworpen door Koen van Velsen. Een gebouw waar de meningen over verdeeld zijn: is het een betonnen misser of juist een architectonisch meesterwerk?
We spreken over het ontwerp, de vele ramen, de opvallende schuine pilaren en de bekroonde A.J. van Eckprijs. Ook komen de functionele uitdagingen aan bod: tocht bij de ingang, onhandige indeling, en koude ruimtes. Toch is er ook bewondering – van het bijzondere interieurontwerp tot lampen, betonnen details en kunstzinnige afwerking. En wat zou het gebouw zélf zeggen als het kon praten?
Een aflevering over hoe architectuur kan verwonderen én frustreren – maar altijd gesprek oproept.
Luister de podcast >>
In deze aflevering staan we stil bij een opvallend gebouw aan de Havenstraat in Zeewolde. Wat op het eerste gezicht een ‘gewone’ Albert Heijn lijkt, blijkt onderdeel van een kleurrijk en speels ontwerp van architect Sjoerd Soeters. Van de streepjescode op de gevel tot de golvende lijnen en speelse kleuren boven Domino’s – alles blijkt doordacht én verrassend.
We praten over de geschiedenis van het pand, de rol van Ahold als opdrachtgever, en ontdekken verborgen verwijzingen naar het logo van Albert Heijn. Ook stellen we ons de vraag: wat als dit gebouw kon praten?
Een aflevering vol verwondering over hoe architectuur zelfs de meest alledaagse plekken iets bijzonders kan geven.
In de mini-podcast Zeewolde Zien lopen Anja van Ingen en Truus Visser samen door de Raadhuisstraat. Onderweg vertellen ze over de bijzondere architectuur en geschiedenis van deze straat in het centrum van Zeewolde.
De Raadhuisstraat verbindt het hart van het dorp met de haven. Vroeger kon je vanuit deze straat de masten van de zeilboten zien. Tegenwoordig is dat uitzicht deels verdwenen door begroeiing en bebouwing, maar het oorspronkelijke idee is nog voelbaar.
Links in de straat zijn winkelpanden met daarboven woningen. Deze zijn in één ontwerp gebouwd. Rechts mochten mensen hun eigen perceel bebouwen. Dat verschil is goed zichtbaar. Een bijzonder detail zijn de witte pilaren met daarboven een overkapping: de ‘passage’. Deze is ontworpen om voorbijgangers te beschermen tegen de zon.
Stedenbouwkundige Teun Koolhaas liet zich inspireren door het Engelse Tunbridge Wells. Daar zijn vergelijkbare pilaren te vinden in winkelstraten. Hoewel het uiterlijk anders is, bracht het idee Koolhaas op dit ontwerp.
Verder valt op dat de straat langzaam omhoog loopt richting de dijk. Wie goed kijkt, ziet dat aan de gevels: elke volgende staat iets hoger. Een detail waar je snel aan voorbijloopt, maar dat het straatbeeld bijzonder maakt.
Luister de podcast >>
In de nieuwe minipodcast Zeewolde Zien wandelen Anja van Engen en Truus Visser samen door Zeewolde. In deze aflevering staan ze stil bij het Kerkplein. Hier valt meteen iets op: het plein is bewust zo ontworpen dat je het altijd diagonaal oversteekt.
Truus Visser vertelt dat het Kerkplein een ‘avontuur in detail’ is. Het plein wijkt af van het rechte rasterpatroon waarop Zeewolde is gebouwd. Ook de verlichting boven het plein vormt een bijzonder spel van lijnen, alsof je in een grote huiskamer loopt.
Tijdens de wandeling bespreken ze ook de fontein, die vooral bedoeld lijkt als speelse toevoeging voor kinderen. In de jaren ’90 is het plein gerenoveerd en werden nieuwe bomen geplant, de zogenaamde Pirus Nigra. Toch pasten deze mediterrane bomen volgens Visser niet goed bij de oorspronkelijke stijl van het plein.
Rond het Kerkplein staan veel gebouwen dicht op elkaar. De Open Haven is hierdoor minder zichtbaar dan vroeger. Ook de glazen plaat met een kaart van Zeewolde op het plein komt aan bod. Deze werd in 1994 gemaakt met ideeën van basisschoolkinderen, ter ere van het tienjarig bestaan van de gemeente.
Luister de podcast >>
In de nieuwste mini-podcast van Zeewolde Zien wandelen Anja van Engen en Truus Visser samen door het centrum van Zeewolde. Ze stoppen bij de Open Haven aan het Kerkplein. Deze plek roept bij Truus herinneringen en gevoelens op over wat deze locatie voor het dorp betekent.
Volgens Truus is de Open Haven meer dan alleen een kerkgebouw. Het is een plek waar veel mensen samenkomen voor muziek, bijeenkomsten en bezinning. “Het lijkt wel alsof heel Zeewolde hier ooit is binnengewandeld,” vertelt ze.
Het gebouw werd in 1985 gebouwd en stond toen nog helemaal vrij. Door zijn vorm deed het denken aan een bijenkorf, en vanaf het water was het goed te herkennen. Bijzonder is de open toren met carillon. Beiaardier Boudewijn Zwart speelt er regelmatig op. De klokken klinken licht en vriendelijk, wat volgens Truus goed past bij het dorpse karakter van Zeewolde.
Er zijn plannen om het gebouw een nieuwe functie te geven, met meer ruimte voor vrijwilligers. Toch maakt Truus zich zorgen over mogelijke hogere huurprijzen voor verenigingen. “Niet alles wat anders is, is ook beter,” zegt ze voorzichtig.
De aflevering eindigt met een wens: dat de Open Haven een centrale plek blijft waar mensen samenkomen.
Luister de podcast >>
In deze editie gaat Truus samen met Anja naar “de muur”. Sea Level (1996) is een land art kunstwerk van de Amerikaanse kunstenaar Richard Serra (1938-2024) in het landschapspark de Wetering in Zeewolde. Het kunstwerk bestaat uit twee muren van 200 meter lang, waarvan de hoogte overeenkomt met het zeeniveau. Het beeld, gemaakt van gepigmenteerd beton is het grootste werk van Serra in Europa.
Luister de podcast >>
In deze editie bezoeken Anja en Truus de Verbeelding.
Aan de rand van Zeewolde, midden in het groen en omringd door water, ligt Paviljoen De Verbeelding. Het gebouw, ontworpen door architect René van Zuuk, biedt een uniek uitzicht op het indrukwekkende landschapskunstwerk Sea Level van de Amerikaanse kunstenaar Richard Serra.
Van Zuuk liet zich bij het ontwerp inspireren door de lange, zwarte betonnen wand van Serra. Het paviljoen kreeg daardoor een gestrekte, dynamische vorm. De constructie is opgebouwd uit houten driescharnierspanten, een techniek die ook veel wordt toegepast in agrarische hallen in de polder. Door elk spant in het grondvlak onder een andere hoek te plaatsen, ontstaat een getordeerd, golvend dak.
Luister de podcast >>
In deze aflevering nemen we je mee naar een verborgen kunstwerk in Landschapspark De Wetering in Zeewolde. Te midden van groen en stilte staat een mysterieus wit huisje – op het eerste gezicht niets bijzonders. Maar wie goed kijkt, ontdekt een kleurrijke muurschildering van kunstenaar Jan van de Pavert, geïnspireerd op de Mexicaanse muralist Diego Rivera.
We praten over de bijzondere geschiedenis van het werk “Diego Rivera in de Sovjet-Unie”, de link met propaganda en agitatiekunst, én de manier waarop dit kunstwerk langzaam in verval raakt. Waarom wordt het nauwelijks onderhouden? Wie is er verantwoordelijk? En hoe komt het dat bijna niemand deze plek kent?
Een wandeling vol verwondering, kritische vragen en liefde voor vergeten kunst in de openbare ruimte.
Luister de podcast >>
Een aflevering over grootse plannen die maar gedeeltelijk werkelijkheid werden — en over het bijzondere landschap dat daar uiteindelijk uit voortkwam.
In deze aflevering van Zeewolde Zien staan Anja van Engen en Truus Visser bij het Weteringplein. Wie bij een plein denkt aan een vierkante of ronde open ruimte, moet hier anders kijken. Het pleinachtige karakter wordt namelijk gevormd door de waterpartij en de woningen die daaromheen staan.
Opvallend zijn de blauw-witte bruggetjes: de ene is hol, de andere bol en een derde, richting het bos, is recht. Ook bekijken Anja en Truus de oranje woningen die later in de bestaande wijk zijn ‘ingebreid’. De aluminium dakdelen en kleine koepeltjes geven de huizen een heel eigen uitstraling.
Op het grasveld staat het kunstwerk Salami van Carel Visser. De lange vorm verbeeldt de worst, terwijl de losse, gestapelde delen de afgesneden plakjes voorstellen. Het kunstwerk stond vroeger aan de dijk, waar het volgens Truus beter tot zijn recht kwam.
Tot slot is er aandacht voor de ginkgobomen. In de herfst kleuren de bladeren goudgeel. Wanneer ze op het gras vallen, lijkt het volgens Truus alsof de zon op de grond ligt en het kunstwerk begint te gloeien.
Een aflevering over bruggen, bijzondere architectuur, kunst en bomen — en over details waar je vaak aan voorbijgaat, totdat iemand je erop wijst.
In deze aflevering van Zeewolde Zien wandelen Anja van Engen en Truus Visser door de Polderwijk. Op de hoek van de Wolfraam en de Tellur staan zij stil bij een opvallend wooncomplex van Woonpalet. Door de vorm van het plan, de steenkeuze, de overstekende daken en de verbinding tussen de woningen wordt het complex binnen de woningcorporatie een ‘pareltje’ genoemd.
De huurwoningen liggen in een gebogen vorm rond een binnenterrein. Om deze ronding mogelijk te maken, werd het oorspronkelijke stratenplan aangepast. Architect Jan Loman liet zich bij het ontwerp inspireren door het hoger gelegen, vierkante gebouw in de omgeving. Het wooncomplex kreeg daardoor iets van een voorpost, met een ronde vorm en een markante kopgevel.
Het complex werd in 2013 gebouwd, in een periode waarin aannemers en andere betrokken partijen graag werk wilden hebben. Daardoor ontstond ruimte voor details die bij woningbouw niet altijd vanzelfsprekend zijn. De lessenaarsdaken, zinken delen, hoge ramen en zorgvuldig gekozen kleuren geven de woningen een verzorgde en bijna luxe uitstraling.
Aan de binnenzijde ligt het parkeerterrein. Hoewel deze kant volgens Anja en Truus wat minder feestelijk oogt, blijft vooral de buitenzijde opvallen. Het complex laat zien dat huurwoningen niet direct als sociale woningbouw herkenbaar hoeven te zijn.
Een aflevering over slim ontwerpen, betaalbaar bouwen en de aandacht voor vorm en detail die van een wooncomplex een architectonisch pareltje kan maken.
In deze aflevering van Zeewolde Zien staan Anja van Engen en Truus Visser aan het begin van de Molenwijk. In een nieuw plantsoen liggen twee oude molenstenen: een witgeschilderde en een zwarte. Het zijn de loper en de ligger, de twee stenen die samen het graan maalden.
De stenen zijn afkomstig uit molen De Vlijt in Meppel. Nadat ze in de jaren vijftig werden afgevoerd, kwamen ze op de bodem van de toenmalige Zuiderzee terecht. Ze waren bedoeld om bij de aanleg van de dijk te worden gebruiHier kt, maar werden op de verkeerde plaats gestort. Juist daardoor kwamen ze na de drooglegging bij Swifterbant weer tevoorschijn.
De beheerder van een ontginningsbedrijf, zelf de zoon van een molenaar, zag de waarde van de stenen. Hij plaatste ze aan weerszijden van de oprit van het bedrijf en nam ze bij verhuizingen telkens mee. Op een van de stenen staat nog altijd het kavelnummer QZ43, het nummer van de kavel waarop nu de Molenwijk ligt.
De molenstenen raakten later uit beeld, werden teruggevonden in Almere en kregen in 2004 een plek bij het IJsba(a)npad. Daar was hun geschiedenis voor voorbijgangers nauwelijks herkenbaar. Bij de nieuwe Molenwijk zijn ze opgeknapt en opnieuw geplaatst, samen met een informatiebord en een verwijzing naar het NAP.
Over de plechtige inrichting verschillen Anja en Truus van mening, maar over de waarde van de stenen niet. Ze vertellen het verhaal van de drooglegging en ontginning van Flevoland.
Een aflevering over twee stenen die steeds opnieuw verhuisden – en uiteindelijk droge voeten kregen in de Molenwijk.